พี่น้องผู้ศรัทธาที่เคารพทั้งหลายครับ อัสสลามุอลัยกุมวะเราะห์มะตุลลอฮิวะบะเราะกาตุฮฺ

ในอัลกุรอาน อัลลอฮฺ สุบฮานะฮูวะตะอาลา บ่งบอกถึงบทบาทของบรรดาผู้ศรัทธาที่มีอีหม่าน ในการบูรณบรรดามัสจิด สถานที่ละหมาด หรืออาคารที่จะสร้างเพื่อเคารพภักดี ปฏิบัติอะมัลอิบาดะฮฺโดยส่วนรวม นั่นเป็นลักษณะของบรรดาผู้ศรัทธาที่จะบูรณะมัสจิด ที่จะส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมของมัสจิด ดังที่มีอายะฮฺที่อัลลอฮฮฺ สุบฮานะฮูวะตะอาลา ได้ตรัสว่า

إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلا اللَّهَ فَعَسَى أُولَئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
ความว่า “แท้จริงนั้นผู้ที่จะบูรณะมัสจิดต่างๆ คือบรรดาผู้ศรัทธาในอัลลอฮฺ ปฏิบัติการละหมาด การบริจาคซะกาต และไม่ยำเกรงผู้หนึ่งผู้ใดนอกจากอัลลอฮฺ กลุ่มชนเหล่านั้นคือกลุ่มชนที่ได้รับคำชี้แนะ(จากอัลลอฮฺ)” (อัตเตาบะฮฺ อายะฮฺที่ 18)

เป็นการระบุชัดเจนเลยนะครับว่า ผู้ที่บูรณะมัสจิด ผู้ที่ส่งเสริมมัสจิดนั้นเป็นผู้ศรัทธา นับตั้งแต่ผู้สร้างมัสจิด ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการที่จะเป็นมุอ์มินที่บูรณะมัสจิด ถึงแม้ว่าส่วนที่เขาเกี่ยวข้องนั้นจะเล็กน้อยขนาดไหนก็ตาม แต่เมื่อมีส่วนร่วมในการสร้างมัสจิดแล้วก็จะถือว่าเขามีส่วนในการบูรณะมัสจิด ดังที่ ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวไว้ว่า

مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ كَمَفْحَصِ قَطَاةٍ ، أوْ أَصْغَرَ ، بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
ความว่า “ใครก็ตามที่มีส่วนในการสร้างมัสจิด ถึงแม้ว่าจะมีพื้นที่เท่ากับรังนกหรือเล็กกว่านั้นก็ตาม อัลลอฮฺจะทรงสร้างบ้านหลังหนึ่งให้แก่เขาในสวนสวรรค์” (อัลอัลบานีย์กล่าวว่าศ่อฮี้ฮฺ)

นั่นคือรางวัลอันใหญ่หลวงสำหรับคนที่มีส่วนหรือมีหุ้นในการสร้างมัสจิด และสำหรับการบูรณะมัสจิดก็ไม่ใช่เพียงการก่อสร้างหรือซ่อมแซม แต่ครอบคลุมถึงทุกสิ่งทุกกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะทำให้บ้านของอัลลอฮฺนั้นมีชีวิตชีวา เช่น การรักษาความสะอาดของมัสจิด การรักษาอะซานหรือการประกาศเวลาละหมาด รักษาความเป็นอิมามมีผู้นำการละหมาดที่นำบรรดามะอ์มูม บรรดาผู้ตาม สัปบุรุษในการละหมาด การปฏิบัติศาสนกิจ การมีการเรียนการสอน การให้ความรู้ในอัลกุรอานและหะดีษของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม เรื่องราวของศาสนา และแม้กระทั่งเรื่องราวต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสังคม จะเป็นการตัดสิน เป็นการประชุมเพื่อปรึกษาหารือในเรื่องของสังคม มัสจิดจะเป็นสถานที่ที่เหมาะสมที่สุด มีความจำเริญ ความปลอดภัย ความเมตตาที่อัลลอฮฺ สุบฮานะฮูวะตะอาลา จะประทานให้แก่ผู้ที่อาศัยมัสจิดทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับศาสนาหรือสังคม

ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้กระทำเช่นนั้น จะเป็นศาลตัดสิน เป็นที่ประชุมปรึกษาหารือเรื่องของสังคม การให้ความรู้ด้านศาสนา เป็นสถานที่เหมาะสมสำหรับบรรดาผู้ศรัทธาที่จะพบปะ มีโอกาสเจอกัน ประชุมกัน เพื่อแสวงหาประโยชน์ส่วนรวมให้แก่สังคม มัสจิดก็จะเป็นสถานที่ที่อนุญาตให้มีกิจกรรมเช่นนี้ และแน่นอนว่าความมีชีวิตชีวาก็จะเกิดขึ้นในมัสจิด และนั่นคือการบูรณะมัสจิด

แต่กิจกรรมสำคัญที่สุด ที่เป็นเป้าหมายอันยิ่งใหญ่ก็คือการปฏิบัติศาสนกิจ จะเป็นการละหมาดฟัรฎู 5 เวลา การละหมาดญุมุอะฮฺ (วันศุกร์) การละหมาดขอฝน การละหมาดตะรอวีห์ หรือกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นการทำอิบาดะฮฺ ก็ต้องมีที่มัสจิด และนั่นคือการบูรณะมัสจิดอย่างแท้จริง และเป็นเป้าหมายสำคัญที่ศาสนาต้องการ คือในด้านอะมัลอิบาดะฮฺ การปฏิบัติศาสนกิจ ด้วยการให้มัสจิดเป็นสถานที่แห่งการเคารพภักดีต่อพระผู้เป็นเจ้า

ส่วนเรื่องวัตถุนั้นเป็นเรื่องปลีกย่อยที่ศาสนาไม่เน้นหรือไม่ให้ความสำคัญ เช่น การทาสีมัสจิด การสร้างมัสจิดให้ใหญ่โต ให้เป็นอาคารที่หรูหราสร้างความตกตะลึงให้แก่ผู้พบเห็น หรือทำให้ผู้มามัสจิดสบายใจด้วยการติดเครื่องปรับอากาศหรือติดพัดลม หรือจะมีพรมหรือสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ทางด้านวัตถุ สิ่งเหล่านี้ก็ถือเป็นการบูรณะมัสจิดเช่นกัน แต่ถือเป็นเพียงส่วนเดียวและเป็นส่วนที่ไม่สำคัญด้วยซ้ำ

สิ่งที่ศาสนาไม่ให้ความสำคัญ ไม่ให้ความสนใจก็คือเรื่องวัตถุ มัสจิดของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ที่เรียกว่ามัสจิดและเป็นหลังแรกที่ถูกสร้างบนพื้นฐานแห่งความยำเกรงต่ออัลลอฮฺ สุบฮานะฮูวะตะอาลา

لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِيهِ
ความว่า “มัสจิดแห่งแรกที่ถูกสร้างบนบรรทัดฐานหรือบนฐานแห่งตักวานั้น สมควรอย่างยิ่งที่ท่านจะละหมาดตรงนั้น” (ส่วนหนึ่งของอายะฮฺที่ 108 อัตเตาบะฮฺ)

นั่นก็คือมัสจิดของท่านนบี ทั้ง ๆ ที่เป็นมัสจิดแรกที่ถูกสร้างบนฐานแห่งตักวานั้น มัสจิดของท่านนบีก็ไม่มีอะไรทางด้านวัตถุที่หรูมากนัก มีเพียงแต่เสาที่ทำจากต้นอินทผลัม หลังคาจากกิ่งอินทผลัม แดดส่องลงมาถึงพื้นมัสจิดบ้าง ฝนตกลงมาบ้าง หลังคาก็รั่ว มัสจิดก็มีเพียงแต่ทรายที่เป็นพื้น ไม่มีพรม ไม่มีเสื่อ นั่นคือลักษณะมัสจิดของท่านนบี มัสจิดแห่งแรกในศาสนาที่ไม่มีความหรูหราทางวัตถุ แต่เป็นมัสจิดที่มีชีวิตชีวา เป็นมัสจิดที่เป็นแบบฉบับ เป็นมัสจิดที่มีความสำคัญมากที่สุดในประวัติอัลอิสลาม รองจากมัสจิดอัลหะรอม เพราะฉะนั้นในด้านวัตถุนั้นศาสนาไม่ได้เน้น กรรมการมัสจิดที่มีหน้าที่ในการบูรณะมัสจิด เมื่อมีการประชุมในเรื่องมัสจิดก็อย่าเน้นในเรื่องวัตถุอย่างเดียว แต่ให้เน้นหนักในเรื่องกิจกรรมทางศาสนาและสังคมที่จะสร้างความมีชีวิตชีวาให้แก่มัสจิดอย่างแท้จริง

วัสสลามุอะลัยกุมวะเราะห์มะตุลลอฮิวะบะเราะกาตุฮฺ

เรียบเรียงจาก สู่อีมานที่มั่นคง ครั้งที่ 67, ชัยคฺริฎอ อะหมัด สมะดี
ผู้เรียบเรียง อบูซัยฟุลลอฮฺ